Tilioq Nunat inoqqaavi sammillugit konferencemut peqataanermi nutaanik isumassarsivoq

NIIK-imi siulittaasoq Anders Meilvang aamma Inuit Innarluutillit Illersuisuat Christina Johnsen Washington D.C.imi nunat inoqqaavi, tarnikkut peqqissuuneq siulersuinerlu sammillugit sapaatip akunnerata siuliani ataatsimiinnermut peqataapput.

Kalaallit Nunanni inuit innarluutillit pillugit sullissinermi ajornartorsiutaasinnaasut kisitta pigisutut misigisinnaasarpugut, soorlu nunanit allanit ilisimaneqaratillu atugarineqanngitsutut misigilersoorsinnaasarivut.

Inuit Innarluutillit Illersuisuat Christina Johnsen nunat tamalaat suliniutaannut tarnikkut peqqissusermik, innarluummik kiisalu siulersuinermik sammisaqarfiusumut (tuluttut ima qulequtalik: Leading the Way Forward: Access, Accountability and Action, Washingtonimi D.C. (USA)-imi septemberip 9-anit 13-anut ingerlanneqartumut peqataavoq. Tiliup saniatigut Nuummiit NIIK-imi siulittaasoq Anders Meilvang ilaavoq, konferencemilu inunnik innarluutilinnut tunngasunik suliaqartut nunanit tamalaanit 20-nit peqataaffigineqartumi attaveqaatit nutaat naapinneqarput.

-Nunat inoqqaavi allat annertuumik assigaavut, soorlu inuiattut nukittuutut ilisarnaatigaat nukittuunik ilaqutaqarneq aamma ataqatigiissinnaassuseqarneq. Kisianni aamma assigiinnik unammilligassaqartarpugut, soorlu kulturikkut oqaatsitigullu aporfeqartarpugut. Assersuutigalugu inunnik innarluutilinnik sullissisut, psykologit, fysioterapeutit il.il. aamma inuit sullinneqartut oqaatsitigut aporfeqarsinnaasarpugut. Nunat inoqqaavi allat assigalugit aamma avinngarusimasuni najugaqartarpugut, taamaattumillu sumilluunniit najugaqarneq illoqarfimmiuppat nunaqarfimmiluunniit apeqqutaatinnagu assigiimmik sullinneqarnissamut neqeroorutit ajornakusoorsinnaasarlutik. Ataatsimiinnermi maluginiarpara nunani allani uagut atukkatta assiginik atugaqartoqartartoq, Christina Johnsen oqarpoq nangillunilu

-Ilaanni Danmarkimuinnaanerusoq isumassarsiulersoortarpugut, qallunaallu aaqqissuusseriaasiinut assigusunik aaqqiissutissanik ujartuilersoortarluta. Kisianni Canadami, New Zealandimi, Sverigemi imaluunnit Finlandimi nunat inoqqaavinut isumassarsiorsinnaasariaqarpugut. Canadami assersuutigalugu avinngarusimasuni inoqarfeqarpoq tassanilu atugassarititaasunut assigusunik Kalaallit Nunaanni peqarpugut.

Canadamiut inoqarfinni avinngarusimasuni innuttaasunut tarnip pissussaanik ilisimasalinnik oqaloqateqarsinnaanermut periarfissat pilersissimavaat, tassa tarnip pissusaanik ilisimasalinnik centeriliorlutik, tassanilu videokonferencernissamut atortunik ikkussuillutik, taamaasillutik innuttaasut tarnip pissusaanik ilisimasalimmik illoqarfimmiittumik oqaloqateqarsinnaalersillugit.

Oqaatsitigullu paaseqatigiinnissaq anguniarlugu oqalutsimik tarnip pisussaanik ilisimasalik imaluunniit saaffiginnittoq sanileqartinneqartarpoq, Christina Johnsen konferencemit saqqummiussat ilaannit paasisaminik nassuiaalluni oqarpoq.

Christina Johnsen nunani avannarlerni paasisimasallit sassartitat oqallinneranni aamma peqataavoq. Tassani oqallinnermi Kalaallit Nunaanni suliat pillugit saqqummiussaqarpoq, aamma inuit innarluutillit illersuisoqarfiannik pilersitsinermi Kalaallit Nunaanni inunnut innarluutilinnut tunngatillugu sulinerup pitsanngorsaavigineqarsinnaanera saqqummiuppaa. Taamatullu peqataanermi nunanut allanut isumassarsitsisinnaanissaq neriuutigaa.

-Angerlarpunga isuamssarsianik pitsaasunik ulikkaarlunga aamma attaveqaatit nutaat pigilerlugit. Nunani tamalaanit ilisimasalinnik oqaloqateqarpugut, ataatsimiinnerlu isumassarsiffiulluarpoq pissarsiaqarfiulluarlunilu, inuit innarluutillit illersuisuat Christina Johnsen oqarpoq. Nunatsinni Inuit Innarluutillit Kattuffianni siulittaasoq Anders Meilvang aamma peqataanerminit pissarsiaqarluarpoq.

– Nunat tamalaat akornanni inunnut innarluutilinnut atugassarititaasut unammilligassallu assigiiaarnerujussui tupaallannarpoq paasillugu. Aamma nunani allani inunnut innarluutilinnut aaqqissuussisarnerit inunnut innarluutilinnut ataasiakkaanut inuiaqatigiinnullu naleqqussakkat tusagaqarfigalugit isumassarsiorfigilluarpakka. Kalaallit Nunaanni inuit ataasiakkaat aallaavigalugit sullissisinnaanerput pitsanngorsarsinnaavarput, soorlu aamma najukkami inuiaqatigiit peqataatinneqarnerusariaqarput, taamaasioruttami aatsaat inuit innarluutillit peqataasinnaapput, tunniussaqarlutik ataatsimoornermilu ilaalersinnaallutik. Anguniagassaavoq inuit innarluutillit inuttulli allatuulli inuunertik atulissagaat, Anders Meilvang oqarpoq.

Siulersuisugut siuarsarlugillu tapersersortariaqapagut
Ataatsimiinnermi siulersuineq aamma sammineqarpoq, inunnut innarluutilinnut qanigisat, sullissisut aamma inuit innarluutillit namminneq atukkanik pitsanngorsaallutillu allanngueqataasinnaanissaat.
Ataatsimiinnermi ulluinnarni siulersuisutut isigisat oqallisigineqarput, kikkulluunniit periarfissinneqarunik allanngueqataasinnaanerannik upperinninneq.

USAmi statemi Georgiami suliniut isumassarsiatsialak aamma saqqumiunneqarpoq. Tassa ikinngutigiinnik aqqissuinermi inuk innarluutilik inummik innarluuteqanngitsumik ataatsimoortitsisarneq sammineqarpoq. Ataatsimoortitat inuunerup sinnerani ikinngutigiilersartut, aamma inuk innarluutilik assersuutigalugu pisortanut saaffiginnissaguni ikinngummik tapersersorteqarnissaanik qulakkeerisoq.

-Suliniutit tamakku inuit siulersuinissaannik tingusinissamut periarfissiisut aamma allannguinermik kinguneqartitsisinnaasut inunnut ataasiakkaanut nalituut, inuiaqatigiinnut ataatsimut aamma iluaqutaapput. Nuna tamakkerlugu sumiiffinnilu ataasiakkaani suliniutigineqalernissaat, siuarsarlugit tapersersorlugillu pisariaqartinneqarput, Christina Johnsen oqarpoq.

Nunanit avannarlernit aallartitat, soorlu Sverigemit, Danmarkimiit, Kalaallit Nunaanniit Tilioq aamma NIIK kiisalu Nordens velfærdscenterimeersut ataatsimiinnermi peqataapput. Aallartitat aamma Verdensbankenimi nunat inoqqaavinik innarluutilinnik suliaqartunik ataatsimeeqateqarput, tassani Tilioq aamma NIIK nunatsinni pissutsinik saqqumiipput.

Nunanit avannarlernit Danmarkimit, Nunatsinnit Tilioq aamma NIIK aamma Nordisk Velfærdscenterimit aallartitaapput

Inuit Innarluutillit Illersuisuat Christina Johnsen ilisimasallit sassartitat oqallinneranni peqataavoq, Kalaallit Nunaannilu inunnut innarluutilinnut tunngasunik saqqummiussaqarpoq.

ataatsimiinnermi nunanit 20-nit peqataasut saqqummiussat pillugit eqimattani oqallittarput